Ο Κλέμενς Φον Μέτερνιχ κάποτε είπε…

Έξω από τα ανατολικά μας σύνορα τριακόσιες ή τετρακόσιες χιλιάδες κρεμασμένοι, στραγγαλισμένοι ή παλουκωμένοι δεν είναι δα και σπουδαίο πράγμα!

Η προαναφερθείσα ρήση, καίτοι εξόχως μη πολιτικά ορθή, δεν ανήκει στον Χίτλερ ή σε κάποιον άλλο περιθωριακό της Ιστορίας. Αντιθέτως, ανήκει σε μια προσωπικότητα που η παρουσία της σφράγισε και, σε μεγάλο βαθμό, συνδιαμόρφωσε την σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Ο συντηρητισμός που απέπνεε η λεγόμενη ψυχή της Ιεράς Συμμαχίας ήταν τέτοιος που είχε οδηγήσει του φιλελεύθερους κύκλους της εποχής να παραφράζουν το όνομα του και να τον αποκαλούν Mitternacht, δηλαδή Μεσονύχτιο. Από τότε όμως πολύ νερό έχει κυλίσει στο μύλο του πολιτικού πολιτισμού και ως εκ τούτου κυνική αδιαφορία για τα τεκταινόμενα στην Ανατολή δεν επιτρέπεται. Σε αυτό το πλαίσιο ο άνθρωπος που σήμερα κατέχει το αξίωμα του Μέτερνιχ, και που λόγο ηλικίας (θα κλείσει τα 30 το καλοκαίρι του 2016) φιλοδοξεί να πάρει κάτι από την αίγλη του προαιώνιου προκατόχου του, χειρίζεται το θέμα με περισσότερη πολιτική ορθότητα. Μάλιστα ο Κουρτζ ξεκίνησε την κυβερνητική του καριέρα ως υφυπουργός ενσωμάτωσης και κατ’ επανάληψη λείανε το ανεκτικό του προφίλ υπενθυμίζοντας πως έχει πολλούς φίλους από …βαλκανικές χώρες. Επόμενο ήταν λοιπόν τα προηγούμενα χρόνια να εκφράζει την ανησυχία του για τις ξενοφοβικές κινήσεις της Ουγγαρίας και τις προβληματικές προσεγγίσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας στο θέμα υποδοχής προσφύγων. Και όμως ο Κουρτζ ήταν ο άνθρωπος που στα τέλη Αυγούστου στη Βιέννη, σε μια έκτακτη ευρωπαϊκή σύνοδο για το μεταναστευτικό, πρότεινε ένα σχέδιο 5 σημείων για δημιουργία ασφαλών ζωνών στις πατρίδες των προσφύγων.

Τι είχε αλλάξει; Το πρόβλημα είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις που κανένας δεν μπορούσε πια να το αγνοεί και να αμπελοφιλοσοφεί εκ του ασφαλούς. Αλλά και από τότε τα πράγματα συνέχισαν να επιδεινώνονται δραματικά. Η ίδια η σύνοδος επισκιάστηκε από την ανακάλυψη ενός φορτηγού σε αυτοκινητόδρομο της Αυστρίας με 71 νεκρούς πρόσφυγες. Και σαν να μη έφτανε αυτό το προσφυγικό δράμα αποτυπώθηκε σε όλο του το μεγαλείο σε μια στεγνή από αίμα φωτογραφία ενός πνιγμένου παιδιού σε μια όχθη της Τουρκίας. Πολλά έχουν γραφτεί για αυτή το στιγμιότυπο άλλα ένα πράγμα είναι σίγουρο, προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις που το πολιτικό προσωπικό σε όλο τον κόσμο αναγκάστηκε να αλλάξει ρητορική. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης στο Ισραήλ κάλεσε τον Νετανιάχου να δεχθεί Σύριους πρόσφυγες, οι λεκτικές αντιδράσεις έφτασαν τα όρια της …τρολιάς.

Όσο το πρόβλημα βαίνει επιδεινούμενο και όσο οι ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να αντιδρούν σπασμωδικά, τόσο θα επεκτείνεται και η σύγχυση σε όλα τα επίπεδα. Για παράδειγμα τις τελευταίες μέρες όλοι, λίγο πολύ, έχουμε τροφοδοτήσει ένα αμφίπλευρο σπιράλ λαϊκισμού και παραπληροφόρησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί καταδικάζουν την υποτίθεται σκληρή στάση των νησιωτών υπενθυμίζοντας ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού μας είναι απόγονοι των προσφύγων της Μικρασίας. Στην αντίπερα όχθη, κάποιοι εντοπίζουν πειστήρια στην προσπάθεια αφελληνισμού της Ελλάδας και απόχριστιανοποίησης της Ευρώπης στο ότι Σύριοι πρόσφυγες έχουν i-phones και στο ότι στη Μέκκα υπάρχουν χιλιάδες κλιματιζόμενες σκηνές για το Χατζ. Όλα αυτά το μόνο που καταφέρνουν είναι να δημιουργούν εντυπώσεις, να τρέφουν ιδεοληψίες και εν κατακλείδι να συσκοτίζουν περεταίρω το πρόβλημα και τις πτυχές του. Δείτε για παράδειγμα το μένος των εν Αθήναις αριστεριστών για τη διαγωγή των λιμενικών στο λιμάνι της Μυτιλήνης. Καλές οι εκ του ασφαλούς καταγγελίες αλλά όλο το καλοκαίρι αυτοί που υπερέβησαν και υπερβαίνουν εαυτόν για να σώσουν τους πρόσφυγες από τη θάλασσά είναι οι λιμενικοί και όχι οι πάσης φύσεως αλληλέγγυοι.*

Το πλέον βασικό είναι να καταλάβουμε την ουσία του ζητήματος αναδεικνύοντας το ορθολογικό συμφέρον τόσο των προσφύγων, όσο και των κατοίκων της Ευρώπης. Από τότε που οι αποστάσεις μίκρυναν και οι αναπτυγμένες ανθρώπινες κοινότητες ήρθαν σε επαφή με τις υπανάπτυκτες, οι κάτοικοι των δεύτερων θέλησαν να αποκτήσουν μια ζωή με τα προνόμια των πρώτων. Οι διαθέσιμες λύσεις ήταν ανέκαθεν δύο, είτε παρείσφρηση στις ανεπτυγμένες κοινότητες, είτε συλλογική υιοθέτηση των τεχνολογικών επιτευγμάτων των ανεπτυγμένων από τις υπανάπτυκτες περιοχές. Ο δεύτερος δρόμος ήταν εξαιρετικά δύσκολος και μονάχα η Ιαπωνία κατάφερε να τον ακολουθήσει με επιτυχία. Ίσως να υπάρχει κάτι στον κώδικά Μπουσίντο που να επιβάλει τον απόλυτο σεβασμού του νικημένου προς τον νικητή. Σε κάθε άλλη περίπτωση όμως, οι καθυστερημένες κοινότητες απέτυχαν να φτάσουν τα επίπεδα της Δύσης. Μοιραία, όσοι γεννήθηκαν και γεννιούνται σε μέρη όπου παρά τη σκληρή χειρωνακτική εργασία υπάρχει έλλειψη αγαθών και βασικών υποδομών δεν μπορούν (γιατί και αυτοί σαν και μας μονάχα μια φορά ζουν) παρά να θέλουν να βρεθούν σε αυτόν τον παράξενο εξελιγμένο κόσμο που βλέπουν στην τηλεόραση. Αυτό είναι που δημιουργεί τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές και όταν υπάρχει πόλεμος αυτές επιτείνονται και περιλαμβάνουν και χώρες σχετικά πιο αναπτυγμένες όπως η Συρία.

Από την άλλη πλευρά, οφείλουμε να πάψουμε να εθελοτυφλούμε και να αναγνωρίσουμε πως το ορθολογικό συμφέρον των κατοίκων της Δύσης είναι να μην επιθυμεί την ανεξέλεγκτη απορρόφηση μεταναστών και προσφύγων. Είναι αλήθεια πως το παραπάνω δεν ακούγεται καλά στα προοδευτικά αυτιά μας, αλλά αν δεν ήταν έτσι τα πράγματα τότε οι πρόσφυγες για να φτάσουν στην ευρωπαϊκή ή αμερικάνικη γη της επαγγελίας θα χρειάζονταν μονάχα ένα αεροπορικό εισιτήριο και δεν θα υπέβαλλαν τους εαυτούς τους σε μια ατελείωτη, επικίνδυνη και πανάκριβη πορεία σε στεριά και θάλασσα. Και σχετικά με το κατά πόσο είναι ανήθικο να υιοθετεί μια τέτοια οπτική μια κοινωνία που μέρος της ξεριζώθηκε βιαίως από την Ιωνία πριν ένα αιώνα, αρκεί να δει κανείς με τι δισταγμό αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο απορρόφησης προσφύγων και μεταναστών χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Απλά υπενθυμίζω πως κάτοικοι αυτών των χωρών μόλις πριν 25 χρόνια σκόρπισαν παράτυπα σαν μετανάστες στη Δυτική Ευρώπη. Και αν αυτό δεν αρκεί να σας πείσει πως Πολωνοί, Ούγγροι, Τσέχοι, Σλοβάκοι και Έλληνες είναι η μαύρη εξαίρεση και όχι ο κανόνας θα σας υπενθυμίσω ένα ρεπορτάζ του 2008. Σε εκείνο το αμίμητο βίντεο, που δυστυχώς δεν μπόρεσα να βρω στο διαδίκτυο αλλά μου είναι αδύνατο να σβήσω από την προσωπική μου μνήμη, Πακιστανοί που διέμεναν επί δεκαετία στο κέντρο των Αθηνών κατηγορούσαν τους τότε νεοαφιχθέντες Αφγανούς ότι κάνουν φασαρίες και ότι τους παίρνουν τις δουλειές. Τα πράγματα, δυστυχώς ή ευτυχώς, είναι απλά. Αν υπάρχει κάπου ένα πλεόνασμα διαθέσιμης πίτας, τότε αυτό θα διανεμηθεί σε μεγαλύτερες ποσότητες όπου οι «δικαιούχοι» του είναι λιγότεροι.

Για αυτό τον λόγο η Ευρώπη, από την στιγμή που η Ελλάδα αναγκάστηκε να ανοίξει τα βόρεια σύνορα της, ψάχνει μια συνολική λύση όπου θα δώσει τέλος στην ανεξέλεγκτη είσοδο μεταναστών και προσφύγων χωρίς παράλληλα να τραυματίζει τον αξιακό της κώδικα. Υπό αυτή την έννοια, μια αλά Μέτερνιχ «δραστική» λύση που θα προέβλεπε τη βύθιση όλων των πλοιαρίων των μεταναστών, απορρίπτεται a priori. Η μόνη λογική λύση είναι το σφράγισμα των συνόρων με την έννοια ότι το λιμενικό, κατόπιν συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης Τουρκίας και Λιβυής (με την πιο «νόμιμη» από τις 3 φερόμενες κυβερνήσεις της), θα περισυνελλέγει όλους όσοι προσπαθούν να περάσουν και θα τους γυρνά όπου ξεκίνησαν το ταξίδι τους. Βαθμιαία πρόσφυγες και μετανάστες θα μάθουν ότι δεν έχει νόημα να πληρώνουν χιλιάδες δολάρια σε ένα επικίνδυνο εγχείρημα με λίγες πιθανότητες επιτυχίας και έτσι το ιδιότυπο δουλεμπόριο θα εκλείψει. Από εκεί και πέρα ο ΟΗΕ θα ενισχυθεί σημαντικά για να κάνει ταυτοποίηση και προώθηση στην Ευρώπη προσφύγων σε υποδομές σε Λίβανο, Τουρκία και Ιορδανία. Αυτό φυσικά θα πάρει χρόνο μιας και θα υπάρχει ανάγκη να καθοριστούν κριτήρια που θα καταδείξουν τους ανθρώπους που «αξίζουν» να πάνε Ευρώπη. Το αλαλούμ που θα δημιουργηθεί θα είναι τεράστιο αλλά σε κάθε περίπτωση προτιμητέο από το χαώδες σημερινό τοπίο όπου φτάνει στη Γερμανία ή τη Σουηδία μόνο όποιος έχει τα περισσότερα λεφτά, γνωριμίες, ψυχική δύναμη και τύχη.

* Μόνο σε μια κατηγορία αλληλέγγυων βγάζω το καπέλο και συγχωρώ τη διασπορά ιδεοληπτικών δημοσιεύσεων, σε όλους εκείνους που έχουν προσφέρει αφιλοκερδώς τον χρόνο τους για την ανακούφιση των προσφύγων διότι αυτό που μένει είναι οι πράξεις και όχι ανέξοδα λόγια, όπως για παράδειγμα οι προηγούμενες …1274 λέξεις!

051

Τα λέμε σύντομα

Κλέμενς Φον Μέτερνιχ

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s