Ο Οράτιος κάποτε είπε…

Splendide Mendax (Υπέροχα Λάθος)!

Παρακολουθώντας τις τελευταίες εξελίξεις στη Γάζα δεν μπορώ να σκεφτώ άλλο τίτλο. Συχνά σκέφτομαι ότι το «Παλαιστινιακό Ζήτημα» στο σύνολο του είναι ένας υπέροχα, πλην λανθασμένα, σχεδιασμένος διπλωματικός γρίφος. Πέραν όμως των ευρύτερων γενικεύσεων, ειδικότερα η τελευταία κλιμάκωση δεν είναι τίποτα άλλο παρά το τραγικό αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μιας σειράς λάθος αποφάσεων που ελήφθησαν από δυο εγωιστικές ηγεσίες που, ακόμα και αν ξέρουν τι ζητάνε, δεν έχουν τα μέσα για να τα υλοποιήσουν.

Πολλοί συγκρίνουν την τωρινή κλιμάκωση με την επίθεση του 2008-2009 ή και ακόμα με αυτή του Νοεμβρίου 2012 αλλά τα πράγματα είναι αρκετά πιο διαφορετικά. Τον Δεκέμβριο του 2008 η Χαμάς είχε υπό τον έλεγχο της την Γάζα μόνο για 1,5 χρόνο και έτσι πολλοί μπορούσαν να θεωρήσουν ότι η εξουσία της στην περιοχή ήταν εύθραυστη και αναστρέψιμη. Τότε η Χαμάς αρνήθηκε να ανανεώσει μια εκεχειρία με σκοπό να διαπραγματευθεί καλύτερους όρους. Με αυτή την πρόφαση και ενώ υπήρχαν διαβουλεύσεις σε εξέλιξη το Ισραήλ εφάρμοσε ένα προμελετημένο σχέδιο και επιτέθηκε με σφοδρότητα εναντίον της Χαμάς. Την πρώτη μέρα εκείνη της επιχείρησης η ισραηλινή αεροπορία κατάφερε τα πιο σημαντικά πλήγματα αφού στόχευσε τα κτίρια όπου γινόταν η ορκωμοσία των νεοσύλλεκτων των δυνάμεων ασφαλείας της διοίκησης της Χαμάς στην περιοχή. Το ότι ακριβώς τέτοιες τελετές λάμβαναν χώρα δημόσια και ανοικτά υποδηλώνει το πόσο λίγο ανέμενε η παλαιστινιακή πλευρά μια τέτοιου μεγέθους επιχείρηση. Το 2012 το Τελαβίβ πάλι συνειδητά κλιμάκωσε την ένταση και αυτό υποδεικνύεται από το γεγονός ότι αποφάσισε να σκοτώσει τον Αχμέντ Τζαμπάρι, τον επικεφαλής του στρατιωτικού σκέλους της Χαμάς. Τότε το Ισραήλ επέλεξε να δημιουργήσει συνθήκες ενισχυμένης έντασης για δύο πολύ συγκεκριμένους λόγους. Από τη μία ήθελε να δοκιμάσει την απόδοση του αντιβαλλιστικού συστήματος «Σιδερένιος Θόλος» και από την άλλη επειγόταν να αξιολογήσει τις αντιδράσεις του τότε Ισλαμιστή Αιγύπτιου Προέδρου Μόρσι. Σήμερα δεν υπάρχει κανένας ανάλογος στρατηγικός ή τακτικός σχεδιασμός που να δικαιολογεί τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία.

Η εξελισσόμενη τραγωδία δεν είναι τίποτα άλλο παρά το χείριστο ενδεχόμενο σε ένα μακάβριο μοντέλο παιγνίων. Η κατάσταση στη Γάζα είναι ανάλογη με μια πυριτιδαποθήκη που έχει χτιστεί στη μέση ενός δάσους με πυκνή και ξηρή βλάστηση. Όταν δεν λαμβάνονται τα κατάλληλα (πολιτικά) πυροσβεστικά μέτρα η τυχαία έκρηξη είναι απλά θέμα χρόνου. Κάτι τέτοιο έγινε τις προηγούμενες βδομάδες. Συγκεκριμένα ο Νετανιάχου δεν αντιμετώπιζε κάποιο σοβαρό ζήτημα που τον υποχρέωνε να κλιμακώσει την αντιπαράθεση και από την άλλη η Χαμάς, λόγω των οξυμένων οικονομικών προβλημάτων στη διοίκηση της Γάζας, αποφάσισε να εισέλθει σε ένα ουσιαστικό διάλογο με την Φατάχ παρά το γεγονός ότι αυτό σήμαινε πως η πρωτοκαθεδρία της στη Λωρίδα της Γάζας θα υπονομευόταν.

Σε εκείνη τη συγκυρία ξεσπά μια μαζική απεργία πείνας από Παλαιστίνιους κρατουμένους στις ισραηλινές φυλακές. Τέτοιες πρωτοβουλίες είναι αρκετά συχνές και δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως η εν λόγω κινητοποίηση προκλήθηκε κατόπιν υποδείξεως στελεχών της Χαμάς. Κάπου εκεί, εν μέσω μιας διαρκώς αυξανόμενης αγανάκτησης κατά των Ισραηλινών, 3 νεαροί έποικοι απάγονται στη Δυτική Όχθη. Ο Νετανιάχου, σε μια προσπάθεια να δείξει στη διεθνή κοινότητα πόσο άσχημα έκανε που δέχτηκε να αναγνωρίσει την καινούργια παλαιστινιακή κυβέρνηση εθνικής ενότητας, ρίχνει χωρίς στοιχεία την ευθύνη για την απαγωγή στη Χαμάς που αν και αρνείται κάθε ανάμιξη χαιρετίζει, λόγω ιδεολογίας, την πράξη. Λίγο πιο μετά, ένας Παλαιστίνιος έφηβος απάγεται και καίγεται ζωντανός από ακραίους εποίκους. Η ισραηλινή κυβέρνηση συνέλαβε τους ενόχους αλλά φυσικά ούτε απέκλεισε περιοχές για την ανεύρεση τους ούτε γκρέμισε τα σπίτια τους άμα τη σύλληψη τους, όπως διαχρονικά κάνει κάνει με κάθε Παλαιστίνιο ύποπτο. Στον τραγικό θάνατο του νεαρού Παλαιστινίου η Χαμάς είδε την ευκαιρία για μια τρίτη Ιντιφάντα στη Δυτική Όχθη και έτσι συνηγόρησε στη ρίψη περιορισμένου αριθμού ρουκετών προς το Ισραήλ. Είναι σημαντικό να υπενθυμιστεί πως η Χαμάς είναι δημιούργημα της πρώτης Ιντιφάντα και κατά τη διάρκεια της δεύτερης η δημοτικότητα της ανέβηκε σε τέτοια επίπεδα που το 2006 κατάφερε να επικρατήσεις στις βουλευτικές εκλογές. Το ενδεχόμενο ξέσπασμα μιας τρίτης εξέγερσης με επίκεντρο τη Δυτική Όχθη θα έδινε μια ανάσα στη Χαμάς και θα της έδινε πόντους στην εσωτερική διαμάχη της με την Φατάχ. Η τελευταία, για αυτό ακριβώς τον λόγο, σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούσε τα εδάφη τα οποία μερικώς ελέγχει να ξαναγίνουν θέατρο συγκρούσεων με τον ισραηλινό στρατό για αυτό και οι παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας, που εκπαίδευσε ο αμερικανός στρατηγός Ντέιτον, έκαναν το παν για να περιορίσουν συγκεντρώσεις και πορείες στις πόλεις της Δυτικής Όχθης. Παράλληλα το Ισραήλ άρχιζε να απαντά στις προκλήσεις από τη Γάζα και έτσι, παρά την απουσία σαφούς στρατηγικού ή τακτικού στόχου, η ένταση κλιμακώθηκε από δύο κοντόφθαλμα σκεπτόμενες ηγεσίες και έτσι φτάσαμε στο σημερινό αδιέξοδο και την τραγική σφαγή στη Σατζαΐγια.

Το Ισραήλ αρέσκεται στο να ρίχνει τις ευθύνες για ότι συμβαίνει στην υποτίθεται αδιάλλακτη Χαμάς. Κανένας εμπόλεμος δεν είναι ποτέ άμοιρος ευθυνών και οπωσδήποτε το ταγκό θέλει δύο αλλά το να καταλογίζεις στη Χαμάς και τις ρουκέτες της το περισσότερο φταίξιμο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι σαν να κατηγορείς για βιαιοπραγία τη γυναίκα που χαστουκίζει το βιαστή της. Το κράτος του Ισραήλ και η σημερινή ηγεσία της ευθύνεται περισσότερο για την πρόσφατη αχρείαστη κρίση και, δυστυχώς ή ευτυχώς, αυτή θα αποφασίσει πότε θα τερματίσει την ένταση.

Qassam Website

Αν κοιτάξει κανείς τη διαδικτυακή σελίδα της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς θα καταλάβει την οροφή των επιδιώξεων της. Στο φόντο της ιστοσελίδας, που διαμορφώθηκε ειδικά για την τρέχουσα κρίση, κυριαρχούν σκίτσα με καταστραμμένες πολιτικές και στρατιωτικές ισραηλινές υποδομές από το πυροβολικό της οργάνωσης. Το συγκεκριμένο σκηνικό όμως ελάχιστα απηχεί την επιχειρησιακή πραγματικότητα. Μπορεί η Χαμάς να αναβάθμισε τις ρουκέτες της, να αύξησε το βεληνεκές και την ακρίβεια τους και να προφύλαξε καλύτερα τις βάσεις εκτόξευσης τους αλλά το σύστημα «Σιδερένιος Θόλος» περιόρισε κατά πολύ την αποτελεσματικότητα των προερχόμενων από τη Γάζα βλημάτων. Κάποιοι πιστεύουν πως αν τα πυρά της Χαμάς δεν αναχαιτίζονταν πριν φτάσουν στους στόχους τους, και αν υπήρχαν σημαντικές ισραηλινές απώλειες από το Σντερότ μέχρι τη Χάιφα, τότε το Ισραήλ θα υποχρεωνόταν σε μια εκεχειρία πιο σύντομα. Η παραπάνω οπτική είναι μυωπική καθώς αν οι ισραηλινές πόλεις δέχονταν τέτοια πλήγματα τότε η υπεροπλία του Ισραήλ θα εκφραζόταν στη Γάζα με εκθετικά πιο σκληρό τρόπο. Οι ηγέτες της Χαμάς ξέρουν από το 2012 πόσο αποτελεσματικό είναι το αντιβαλλιστικό ισραηλινό σύστημα και κατά βάθος αυτή η γνώση τους ανακουφίζει διότι τότε οι συχνά ριψοκίνδυνες πολιτικές ακροβασίες τους θα συνεπάγονταν μεγαλύτερα κόστη.

Από τις πρώτες μέρες της κρίσης υπήρξαν διπλωματικές προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός. Ο βασικός λόγος που αυτές δεν τελεσφόρησαν είναι ότι οι εμπλεκόμενοι αισθάνονταν ότι μπορούσαν να αποκομίσουν περισσότερα οφέλη και έτσι βγήκαν στην επιφάνεια υποκριτικές προτάσεις. Αρχικά το Ισραήλ χαιρέτισε μια υποτιθέμενη αιγυπτιακή διαμεσολάβηση που καλούσε σε κατάπαυση του πυρός και έναρξη συνομιλιών για την αποστρατικοποίηση της Γάζας. Η Χαμάς, που δεν ενημερώθηκε επίσημα για την ανωτέρω πρωτοβουλία, την απέρριψε άμεσα. Αντ’ αυτής η Χαμάς συμφωνεί με την φερόμενη πρόταση του Κατάρ που ζητά τον τερματισμό των εχθροπραξιών και το άνοιγμα όλων των περασμάτων της Γάζα, το τέλος του εμπάργκο, την επαναλειτουργία του λιμανιού της περιοχής και την ελεύθερη πρόσβαση των κατοίκων της Γάζας στο τέμενος του Αλ Άκσα στην Ιερουσαλήμ. Αμφότερες οι προτάσεις είναι μαξιμαλιστικές, μη ρεαλιστικές και προορισμένες για εσωτερική κατανάλωση. Η εμπειρία έχει δείξει πως η εκεχειρία που, αργά ή γρήγορα, θα έρθει θα συνοδεύεται απλά από κάποιες αόριστες δεσμεύσεις, που δεν πρόκειται να τηρηθούν, για προοδευτικό άνοιγμα του περάσματος της Ράφα και για περιορισμούς στον εξοπλισμό της Χαμάς. Καμία ουσιαστική πολική αλλαγή δεν θα επέλθει σε σχέση με ότι επικρατούσε πριν την κλιμάκωση και αυτό είναι που κάνει το όλο θέμα να μοιάζει τόσο με ένα υπέροχα σχεδιασμένο λάθος. Οι μόνοι παράγοντες που μπορούν να επισπεύσουν την κατάπαυση του πυρός είναι μια υποψία νίκης για την «Αντίσταση» της Χαμάς και μια πέραν του επιτρεπτού σφαγή από πλευράς Ισραήλ που ενδεχόμενα θα το απομόνωνε σε διεθνές επίπεδο. Υπό αυτή την έννοια, μακάρι η εξουδετέρωση 18 Ισραηλινών στρατιωτών και η ενδεχόμενη αιχμαλώτιση ενός (πιθανότα πρόκειται για αφαίρεση νεκρού σώματος) το σαββατοκύριακο και η σφαγή των δεκάδων αμάχων της Σατζαΐγια να αποδειχθούν αρκετά για τις εγωιστικές ηγεσίες των εμπλεκομένων να προχωρήσουν στο αυτονόητο, τον τερματισμό μιας αναίτιας και λάθος αιματοχυσίας.

040

Οράτιος

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s