Ο Αντόνιο Γκράμσι κάποτε είπε…

Ο παλιός κόσμος πεθαίνει, ο καινούριος πασχίζει να γεννηθεί, ζούμε στην εποχή των τεράτων!

Τι άραγε να φταίει για την κρίση; Μήπως τελικά δεν υπάρχει οικονομική κρίση, όπως κατά καιρούς διατείνονται οι διάφοροι χορτάτοι ασπρομάλληδες διανοούμενοι στην τηλεόραση; Η κρίση υπάρχει και ΝΑΙ είναι οικονομική άσχετως αν, για πολλούς από μας, η εξαθλίωση είναι ένα απίθανο σενάριο που «λογικά» δεν μας αφορά. Για κάποιους η αιτία της παγκόσμιας κακοδαιμονίας έχει να κάνει με το ότι υπάρχουν μερικές χιλιάδες υπεράριθμοι, αργόμισθοι και διεφθαρμένοι δημόσιοι υπάλληλοι στο νότιο άκρο της χερσονήσου του Αίμου. Με άλλα λόγια, μας λένε πως ο Πάμπλο από τη Βαλένθια δεν μπορεί να βρει δουλειά στον τόπο του γιατί η Σούλα στο ΙΚΑ του Αιγάλεω είναι στο Facebook τις πρωινές ώρες. Δίχως αμφιβολία, υπερβολές. Αλλά αν τα πράγματα δεν είναι έτσι, τότε πως είναι; Η μνημονιακή προπαγάνδα έχει βρει χιλιάδες ευήκοα ώτα επειδή, όπως κάθε σοβαρή προπαγάνδα, εμπεριέχει κάποιες αυταπόδεικτες αλήθειες. Το «αντιπαραγωγικό» δημόσιο δεν είναι κάτι ανύπαρκτο, όπως ακριβώς δεν είναι ανύπαρκτο το εύγεστο, μυρωδάτο και ελκυστικό τυράκι στην φάκα, το τυράκι εκείνο που «επενδύει» ο κυνηγός όχι για να ταΐσει, αλλά για να αιχμαλωτίσει το θύμα του. Καιρός λοιπόν να μιλήσουμε όχι για το δόλωμα αλλά για το αγκίστρι και τον ψαρά. Γίνεται; Δεν ξέρω αλλά θα προσπαθήσω να δώσω μια ερμηνεία της κρίσης με κάτι πιο χειροπιαστό από ένα ξερό ανάθεμα στην υπερσυσσώρευση κεφαλαίων από πλευράς μονοπωλίων.

Πριν λοιπόν καταλήξουμε στον ένοχο ας θυμηθούμε κάποιες βασικές και θεμελιώδεις αλήθειες. Η οικονομία, όπως μάλλον μαρτυρά και η ελληνική καταγωγή της λέξης, αφορά τη σωστή νομή των αγαθών εντός του οίκου. Με άλλα λόγια η βασικότερη προϋπόθεση της οικονομίας είναι η ύπαρξη αγαθών προς διάθεση. Η λέξη «αγαθό» λόγω της γενικότητας της αποτελεί θύμα μιας εκτεταμένης αμφισημίας που περισσότερο μπερδεύει παρά ξεδιαλύνει την ατμόσφαιρα και για αυτό ακριβώς το λόγο ένα σύντομο ταξίδι στον χρόνο κρίνεται κάτι περισσότερο από απαραίτητο.

Ο άνθρωπος στα πρώτα στάδια της πορείας του ήταν τροφοσυλέκτης, με άλλα λόγια ξόδευε όλο του τον χρόνο για να βρει σε ένα δυσμενές περιβάλλον το οτιδήποτε μπορούσε να θεραπεύσει την εφήμερη πείνα του. Σε αυτό το επίπεδο μείναμε για χιλιάδες χρόνια μέχρι τη στιγμή που ο άνθρωπος βρήκε τον τρόπο να καλλιεργεί τη γη. Από εκεί και ύστερα μπορούσε να εξασφαλίζει αποθέματα τροφής για ορίζοντα που ξεπερνούσε κατά πολύ τα στενά όρια του εικοσιτετραώρου. Η γεωργική επανάσταση ήταν γεγονός και η τεράστια σημασία της συνίστατο στο ότι μέρος των οργανωμένων ανθρώπινων ομάδων μπορούσε να απασχοληθεί με άλλα ζητήματα πέραν της αναζήτησης της τροφής. Έτσι, με κάποιες διακυμάνσεις το ποσοστό των «ελεύθερων» από την εργασία παραγωγής τροφής ανθρώπων αυξανόταν σταθερά για τις αμέσως επόμενες χιλιετίες. Σε αυτό το πλαίσιο μπόρεσαν και αναπτύχθηκαν πολιτισμοί που με τα μνημεία τους άφησαν ανεξίτηλες σφραγίδες στην Ιστορία. Σχεδόν νομοτελειακά, από τη στιγμή που οι συνθήκες επέτρεψαν την ύπαρξη «ελευθέρων» ανθρώπων οι κοινότητες κλήθηκαν να επιλέξουν ποιοι θα ήταν αυτοί οι «ελεύθεροι». Δεδομένου ότι όλοι θα προτιμούσαν να απαλλαγούν από την αναγκαστική εργασία εγκαινιάστηκε ένας ανταγωνισμός για τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων που φυσικά ήταν σε απόλυτη αρμονία με τα διαθέσιμα προς διανομή αγαθά. Με άλλα λόγια, ο αριθμός των προνομιούχων θέσεων ήταν συγκεκριμένος και για την πλήρωση τους οι άνθρωποι αναμετρήθηκαν μεταξύ τους με ποικίλους τρόπους. Το αποτέλεσμα ήταν μια σειρά στρεβλώσεων και ανισοτήτων που μοιραία πριμοδοτούσαν κραδασμούς που η προοδευτική αύξηση των λεγόμενων προνομιούχων θέσεων δεν μπορούσε να απορροφήσει. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε ο πολιτικός ανταγωνισμός των ανθρώπινων κοινοτήτων, ένας ανταγωνισμός ιδιαίτερα περίπλοκος και πολύπλευρος που όμως μπορεί και συμπυκνώνεται σε μία λέξη …Ιστορία. Γιατί η πορεία του εγγράμματου ανθρώπου πάνω στη γη δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια αλυσίδα συγκρούσεων, πολέμων, φιλοσοφικών αντιπαραθέσεων και πολιτικών πειραμάτων που σε τελική ανάλυση αντλούν ενέργεια από το αέναο αίτημα για περισσότερη δικαιοσύνη σε μία σειρά από τομείς εντός των οποίων περίοπτη θέση είχε και έχει η «σωστή» διανομή των διαθέσιμων αγαθών στον πληθυσμό.

Παραφράζοντας τον Στουρνάρα μπορεί κανείς να ισχυριστεί πως το πρωτογενές πλεόνασμα της γεωργικής επανάστασης έγινε το διαχρονικό μήλον της έριδος. Και επειδή τα λεφτά ήταν και πολλά και υπαρκτά, πολύ αίμα χύθηκε ώστε να χτιστούν αυτοκρατορίες που στη συνέχεια ύψωσαν κάστρα, δρόμους, βιβλιοθήκες, παλάτια και ένα σωρό άλλα μνημεία που σήμερα  φωτογραφίζονται αφειδώς από τους πανταχού παρόντες Γιαπωνέζους τουρίστες. Και ενώ όλα κυλούσαν σχετικά ομαλά έγινε κάτι που άλλαξε κατά πολύ την ισορροπία μεταξύ αγαθών και  πληθυσμού. Από τα μέσα του 18ου αιώνα η πρωτοποριακή χρήση του ατμού άλλαξε τελείως το τοπίο. Με τρόπο πολύ γρηγορότερο από το παρελθόν μπορούσαν να κατασκευαστούν εργαλεία που, και διευκόλυναν την αγροτική παραγωγή, και επέτρεπαν την ταχύτερη μεταφορά των τροφίμων στα αστικά κέντρα. Με απλά λόγια, σχεδόν αυτόματα απελευθερώθηκε ένας πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων από τους αγρούς. Οι «ελεύθεροι» άνθρωποι έτρεξαν στα αστικά κέντρα, κάποιοι από αυτούς μορφώθηκαν και διέπρεψαν στις τέχνες και τα γράμματα, αλλά η συντριπτική τους πλειοψηφία έγιναν βιομηχανικοί εργάτες οι οποίοι πουλούσαν όσο όσο την εργατική τους δύναμη στους διάφορους εργολάβους προκειμένου να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο είναι τόσο παλιά όσο και το είδος μας αλλά στις συνθήκες της πρώιμης βιομηχανοποίησης ήταν τόσο εξόφθαλμη που η συζήτηση περί δίκαιης αναδιανομής του πλούτου δεν μπορούσε παρά να αναθερμανθεί και μάλιστα σε μια εντελώς νέα βάση καθώς τα παραγόμενα αγαθά αυξάνονταν με γεωμετρική πρόοδο.

Κεντρικό ρόλο στην ιδεολογική διαπάλη της εποχής έπαιξε ένας Γερμανός που παρά τα όσα εξωπραγματικά του αποδίδουν οι οπαδοί του εκείνος δεν έκανε τίποτα παραπάνω από το να περιγράψει ως άλλος Νεύτωνας το αυτονόητο. Με ένα σχετικά επιστημονικό τρόπο λοιπόν ο Μαρξ αναρωτήθηκε γιατί οι χαρακτήρες του Ντίκενς ζούσαν κάτω από τις ζοφερές συνθήκες που τόσο γλαφυρά αποτύπωσε στα έργα του ο Βρετανός συγγραφέας. Κλειδί της μαρξιστικής θεωρίας είναι η αυθαίρετη ιδέα ότι ο βιομηχανικός εργάτης που δουλεύει 8ώρο πληρώνεται για τις 4 ώρες ενώ οι υπόλοιπες αποδίδονται ως υπεραξία στον βιομήχανο που συνήθως για κληρονομικούς λόγους κατέχει τα διάφορα εργοστάσια ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών. Με άλλα λόγια ο Μαρξ αναρωτήθηκε για την ηθική και τη βιωσιμότητα του καπιταλιστικού μοντέλου στη βάση ότι ενώ πλησιάζαμε ένα επίπεδο υπεραφθονίας αγαθών η φτώχεια παρέμενε εκτεταμένη και ο πλούτος συσσωρευόταν καταχρηστικά σε λίγα χέρια που φυσικά μπορούσαν να επενδύσουν ένα μέρος της καρπωμένης εργατικής υπεραξίας σε στρατιωτικές και αστυνομικές δομές βασικός σκοπός των οποίων ήταν η προστασία των λίγων αυτών χρυσών χεριών. Και πράγματι αυτές οι δομές το 1848 αποδείχτηκαν αρκετά αποτελεσματικές. Δεν έγινε όμως το ίδιο το 1917, όταν δήλαδη ο ρωσικός λαός επιχείρησε τη πιο σοβαρή προσπάθεια εφόδου στον ουρανό που όμως 74 χρόνια αργότερα κατέρρευσε και εξαιτίας των δικών της στρεβλώσεων.

Αλλά ας γυρίσουμε στο σήμερα και ας το κοιτάξουμε μέσα από ένα  πολύ διαφορετικό πρίσμα. Ο 20ός αιώνας ήταν ο αιώνας της βιομηχανικής ολοκλήρωσης. Ούτε λίγο, ούτε πολύ στήθηκαν σειρές παραγωγής σχεδόν για τα πάντα και αυτό επέτρεψε, τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο, να σημειώσει μια τεράστια πρόοδο καθώς το βιοτικό επίπεδο βελτιώθηκε σημαντικά. Η πρόοδος ήταν τέτοια που ένας υπάλληλος αυτοκινητοβιομηχανίας τη δεκαετία του ’60 ελάχιστα μπορούσε να συγκριθεί όχι μόνο με τους ντικενσιανούς εργάτες αλλά και με τους ανθρακωρύχους που συγχρωτιζόταν ο Όργουελ στην ηπειρωτική Αγγλία τη δεκαετία του ’30. Και όμως, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, όπως σημειώνει ο Χοσμπαόυμ, παρατηρείται μια τάση αποβιομηχανοποίησης. Τα πράγματα είναι απλά, τα περιθώρια κέρδους στενεύουν και οι «ελεύθεροι» άνθρωποι προωθούνται αλλού, πιο συγκεκριμένα στον τομέα των υπηρεσιών και δη τον χρηματοοικονομικό. Οι τράπεζες, που ιδρύθηκαν αιώνες πριν από τους Ναΐτες ιππότες για να μπορούν να εξυπηρετούνται τα μέλη του τάγματος στο διάβα τους προς τους Αγίους Τόπους, και τα χρηματιστήρια, που αποτελούν εξέλιξη των στοιχημάτων που έβαζαν διάφοροι εφοπλιστές μεταξύ τους σχετικά με το κατά πόσο τα πλοία τους θα έφταναν ασφαλή στον προορισμό τους, μπήκαν από τις αρχές τις δεκαετίας του ’80 σε μια διαδικασία παραγωγής πλούτου κυριολεκτικά από το τίποτα.

Αλλά τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη σημερινή κρίση θα αναρωτηθεί δικαίως ο κάθε καλοπροαίρετος αναγνώστης. Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα ότι το πραγματικό πρόσωπο της κρίσης δεν είναι η πτώση των αξιών διάφορων χρηματιστηριακών χρεογράφων αλλά η αδυναμία ευρέσεως εργασίας από πολλούς νέους σε μια σειρά από τις υποτίθεται ανεπτυγμένες χώρες της δύσης. Η ανεργία είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της τάσης αποβιομηχανοποίησης η οποία όμως τα τελευταία χρόνια διεξάγεται πολύ βίαια διότι εσχάτως λαμβάνει χώρα και μάλιστα με πρωτοφανή ένταση μία άλλη επανάσταση, η τεχνολογική.

Η βιομηχανική επανάσταση άλλαξε ριζικά το παραγωγικό μοντέλο χιλιετιών. Σε λιγότερο από 100 χρόνια ο κόσμος είχε αλλάξει παρά πολύ. Αλλά αν ένας αιώνας είναι ασήμαντο διάστημα για την ιστορία φανταστείτε τι είναι μια δεκαετία. Παρά την ταχύτητα της η βιομηχανική επανάσταση είχε μια σχετική βραδυπορία και όπως υποστηρίζει ο Χοσμπάουμ δεν είχε γίνει οικουμενικά αισθητή μέχρι το 1830. Με την τεχνολογική επανάσταση τα πράγματα είναι πολλαπλάσια πιο γρήγορα. Δεν είναι ότι ο κόσμος έχει αλλάξει πάρα πολύ μόνο από το 1980 αλλά και από το σχετικά χτεσινό 2000. Και όλα αυτά με τις καπιταλιστικές δομές να μένουν σχετικά αναλλοίωτες. Με άλλα λόγια, ενώ το κεφάλαιο και τα μονοπώλια έχουν την ίδια ταυτότητα με πριν 10 ή 30 χρόνια η τεχνολογία έχει επιφέρει και θα επιφέρει τεράστιες αλλαγές στη σχέση διαθέσιμων αγαθών και διαθέσιμου πληθυσμού. Αλλά ποια είναι αυτή η περιβόητη αλλαγή; Η τελευταία συνίσταται στο ότι πλέον η πληροφορία για σχεδόν τα πάντα είναι άμεσα διαθέσιμη και το κόστος της δεν ξεπερνά τις θερμίδες που απαιτούνται για να πιέσεις ελαφρά το αριστερό πλήκτρο του ποντικιού ενός υπολογιστή.

Η άμεση πρόσβαση στη γνώση συνδυασμένη με τη λογική μείωσης κόστους για την απόκτηση ενός ουσιαστικού προσόντος μπορεί σε λίγα χρόνια να καταστήσει τα πανεπιστήμια περιττά. Μια από τις ισχυρότερες «βιομηχανίες» του Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί τα επόμενα χρόνια να καταρρεύσει υπό το βάρος της δωρεάν γνώσης. Ποιο το νόημα να κτίσεις μια βιβλιοθήκη όταν μπορείς να έχεις μια ηλεκτρονική; Το παραπάνω σενάριο φαίνεται τραβηγμένο αλλά δείτε τι γίνεται με τον Τύπο που σταδιακά πεθαίνει με την παραδοσιακή του μορφή. Πριν 20 χρόνια αν επένδυες σε ένα τηλεοπτικό κανάλι μπορούσες να εξασφαλίσεις τον έλεγχο μιας ολόκληρης χώρας, σήμερα με την πληθώρα δωρεάν ή χαμηλού κόστους διαδικτυακών πομπών ενημέρωσης το να επιδιώκεις να ασκήσεις ουσιαστική πολιτική επιρροή μέσω ενός καινούργιου τηλεοπτικού καναλιού ή εφημερίδας είναι τουλάχιστον αφελές. Φυσικά αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στην αγορά εργασίας των ανωτέρω κλάδων. Τα επόμενα χρόνια θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναδειχτεί ένας μεγαλοδημοσιογράφος ή ένας μεγαλοκαθηγητής γιατί πολύ απλά αυτά που μέχρι τώρα έκαναν αυθεντίες, σήμερα τα κάνουν τμηματικά ανώνυμοι εθελοντές το έργο των οποίων ταξιδεύει άμεσα και προς χίλιες δυο κατευθύνσεις στον κυβερνοχώρο.

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Μα φυσικά λιγότερη ανάγκη για εργασία και οπωσδήποτε καμία ανάγκη για ύπαρξη υπέρογκων αμοιβών. Πολλοί άνθρωποι τον τελευταίο αιώνα αμείβονταν ασύμμετρα λόγω της απίστευτης εξειδίκευσης τους. Ποιος, για παράδειγμα, μπορεί να αρνηθεί τη μοναδικότητα των Beatles; Τα θρυλικά σκαθάρια όμως, πριν μερικές δεκαετίες, ήταν σε θέση να πουλήσουν το εξαιρετικό προϊόν τους σε εκατομμύρια θαυμαστές και να κερδίζουν πολύ περισσότερα από όσα διαφημιστικά έσοδα μπορεί να αντλήσει σήμερα ένας δημιουργός που το πόνημα του κάνει ένα δις κλικ στο youtube. Σε μια παράλληλη ανάγνωση η τεχνολογία σήμερα κάνει πολύ πιο εύκολη την παραγωγή τέχνης που λίγα χρόνια πριν απαιτούσαν την ύπαρξη ενός εξαιρετικού ταλέντου που έπρεπε να χρηματοδοτηθεί αδρά. Η παραγωγή μουσικής σήμερα δεν χρειάζεται ούτε εξαιρετικά αυτιά, ούτε πολύχρονες εξασκήσεις σε ωδεία, χρειάζεται απλά ένα καλό πρόγραμμα που ίσως ένας νέος ανέπτυξε από μόνος του και στη συνέχεια το διέθεσε δωρεάν και απατεντάριστο στο διαδίκτυο.

Τα παραπάνω είναι κάποια ακραία παραδείγματα της αλλαγής που βιώνουμε. Η διαδικασία παραγωγής πλούτου αλλάζει ραγδαία αλλά οι σχέσεις παραγωγής μένουν αμετάβλητες καθώς το αξίωμα της αύξησης του κέρδους μέσω της μείωσης του κόστους εξακολουθεί να μην αμφισβητείται. Και επειδή οι αντιθέσεις μουσικής βιομηχανίας και μουσικής τεχνολογίας ίσως δεν είναι τόσο αποκαλυπτικές ας πάμε στον κατεξοχήν χώρο της ανθρώπινης δημιουργικότητας, τον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος αποτέλεσε το απόγειο της βιομηχανικής σύγκρουσης καθώς αυτό που έγειρε τη πλάστιγγα προς την μία ή την άλλη πλευρά στα πεδία των μαχών ήταν οι ελιγμοί μηχανοκίνητων στρατιών. Τα τεθωρακισμένα και τα αεροπλάνα όμως ούτε δημιουργήθηκαν ούτε κινούνταν αυτόματα. Από τη μία χρειαζόταν εξειδικευμένο κατασκευαστικό προσωπικό και από την άλλη εκπαιδευμένα πληρώματα. Τα εμπόλεμα κράτη επένδυσαν πολλά ώστε να αποκτήσουν εκείνους του χειριστές που θα μπορούσαν σε συνθήκες μάχης να αποδώσουν το μέγιστο των νέων οπλικών συστημάτων. Αυτή η τάση συνεχίστηκε για μερικές δεκαετίες αλλά εσχάτως τα πράγματα έχουν αλλάξει. Δείτε για παράδειγμα τι συμβαίνει στον πιο ανεπτυγμένο στρατό του κόσμου. Η αιχμή του δόρατος των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ήταν και είναι η πολεμική αεροπορία. Σήμερα όμως ολοένα και περισσότερο χρησιμοποιούνται μη επανδρωμένα αεροσκάφη που δρουν σε όλο τον κόσμο αλλά καθοδηγούνται από χειριστές τοποθετημένους σε ασφαλείς βάσεις εντός των ΗΠΑ. Βασικό προσόν των χειριστών αυτών δεν είναι η αντοχή τους στα g αλλά το ότι ως έφηβοι ήταν πολύ καλοί σε ηλεκτρονικά παιχνίδια. Αν πριν μερικά χρόνια η αμερικανική αεροπορία είχε ανάγκη 1000 πιλότους κάθε χρόνο ο καθένας από τους οποίους έπρεπε να εκπαιδεύεται συνέχεια, σήμερα μπορεί να χρειάζεται μόνο 100 που μάλιστα εκπαιδεύτηκαν άπαξ και με δικά τους έξοδα στο σπίτι τους χάρη στο play-station. Μάλιστα, αν κάποιο μη επανδρωμένο αεροσκάφος καταρριφθεί ο εξ αποστάσεως πιλότος του παραμένει ατσαλάκωτος. Κάτι ανάλογο συμβαίνει σε όλο το φάσμα της βιομηχανικής παραγωγής που χάρη στη τεχνολογία αυτοματοποιείται ραγδαία και ως εκ τούτου εκτός από το να προσφέρει μη ντικενσιανές συνθήκες εργασίες, χρειάζεται ολοένα και λιγότερα εργατικά χέρια.

Κάποιοι θα εφησυχάσουν και θα πουν ότι αυτή η τάση δεν μπορεί να αγγίξει τον τομέα των υπηρεσιών. Αν τα πράγματα ήταν έτσι τότε προς τι οι φωνές για αξιοποίηση της τεχνολογίας για ένα πιο μικρό και αποτελεσματικό ελληνικό δημόσιο. Επίσης σήμερα κάποιες τράπεζες πληρώνουν αδρότατα κάποιους traders για να διαχειρίζονται ομόλογα. Πολύ συχνά αυτά τα «τζίνια» κάνουν λάθη που κοστίζουν εκατομμύρια στα αφεντικά τους. Υπό αυτό το πρίσμα οι τελευταίοι θα ήταν πολύ ευτυχείς αν αναπτυσσόταν ένα λογισμικό που θα δούλευε από μόνο του τους απαραίτητους αλγόριθμους και θα τους επέτρεπε να αντικαταστήσουν κάποιους μοσχαναθρεμμένους νεανίες που «παράγουν» πολλές χιλιάδες δολάρια μηνιαίως στις διάφορες μητροπόλεις της Δύσης με κάποιους τηλεφωνητές στην Κίνα που θα παίρνουν 100 δολάρια, ή και λιγότερα, και θα είναι και ευχαριστημένοι επειδή απλά θα έχουν δουλειά και δεν θα είναι «αντί-παραγωγικοί». Και αν αυτό είναι φανταστικό τότε ρίχτε μια ματιά στη σύγχρονη χειρουργική που επενδύει περισσότερο στα ιατρικά μηχανήματα και λιγότερο στον ανθρωπινό παράγοντα ή στις σκέψεις που θέλουν να αντικαταστήσουν του πιλότους πολιτικών αεροσκαφών με ρομπότ, ή στις ιδέες περί ενίσχυσης των αστυνομικών περιπολιών με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Γερμανία. 

Και αν τα πράγματα είναι έτσι τότε μήπως οι σημερινές εργατικές ελίτ κινδυνεύουν με απόλυση; Μάλλον όχι. Όπως απέδειξε η πρόσφατη ιστορία «εργαζόμενοι» βεληνεκούς Χατζηνικολάου ακόμα και να πέσει κλείσει ο σταθμός τους, αυτοί θα τη βρουν την άκρη. Κάτι ανάλογο θα συμβεί και με όσους έχουν κατοχυρώσει εργασιακή «μονιμότητα» σε πολυεθνικές και τράπεζες. Ίσως όμως οι ίδιες αυτές εταιρείες να σταματήσουν σταδιακά να προσλαμβάνουν καινούργιους εργαζόμενους σπρώχνοντας έτσι, ακούσια ή όχι αδιάφορο, την ανεργία των νέων του λεγόμενου ανεπτυγμένου κόσμου σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα. Και κάπως έτσι, σιγά σιγά θα δημιουργηθεί ένα εκρηκτικό χάσμα γενεών τους κραδασμούς του οποίου το σημερινό οικονομικό μοντέλο ίσως να μην μπορεί να απορροφήσει. Και τότε τι θα συμβεί; Μα τι άλλο; Κοινωνική έκρηξη. Το καλό είναι ότι κανείς μας δεν ξέρει πότε αυτή θα συμβεί και έτσι μπορούμε να ελπίζουμε ότι εμείς θα την σκαπουλάρουμε. Αλλά ακόμα και αν η γιορτή αναβληθεί και η εποχή των τεράτων που ζούμε σήμερα πάρει παράταση το τελικό μπαμ πολύ δύσκολα θα ματαιωθεί. Και ξέρετε γιατί; Επειδή όπως έχει δείξει η Ιστορία οι υλιστές εξουσιαστές σκέφτονται και δρουν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και τα φιλήσυχα, ταπεινά και ασήμαντα ανθρωπάκια. Όπως ακριβώς η γερουσία στην Ελλάδα σήμερα ψηφίζει ΝΔ για να μη φύγει η χώρα από το ευρώ τώρα που αυτή (η γερουσία) διάγει τα στερνά της και έχει ανάγκη την ασφάλεια της συνταξούλας της, έτσι και ο κάθε Σόρος νοιάζεται μόνο για να εξασφαλίσει 5-10 χρόνια ακόμα υπέροχης ζωής. Όσο για την ιστορική δικαίωση του φιλελευθερισμού, πιστέψτε με, δεν δίνει δεκάρα. Για αυτό το λόγο ίσως οι επόμενες δύο δεκαετίες να εγκυμονούν εκπλήξεις για κάτι πραγματικά απίθανους τύπους που την εντεκάτη ώρα μάλλον θα καλέσουν τον αγανακτισμένο όχλο να φάει, αν όχι παντεσπάνι, σούσι. Και ξέρετε που θα έγκειται η τραγικότητα τους; Στο ότι δεν θα υποκρίνονται καθόλου, μα καθόλου!!!

036

Τα λέμε σύντομα

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s