Ο ύμνος του ΕΑΜ μεταξύ άλλων έλεγε…

Το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ την πείνα!

Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι μια παράξενη προσωπικότητα που συμπυκνώνει μέσα της την νεότερη ιστορία του ελληνικού κράτους. Ένας από τους βασικούς λόγους που συμβαίνει αυτό είναι η απίστευτη πολιτική …ασυνέπεια του ανδρός. Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά την βιογραφία του πολυβραβευμένου συνθέτη παθαίνει ίλιγγο από τις μετατοπίσεις. Μάλιστα αυτές ελάχιστα είχαν να κάνουν με καιροσκοπισμό μιας και κάθε άλλο παρά ευκολότερη έκαναν τη ζωή του. Σε κάθε περίπτωση όμως το εύρος της πολιτικής του ευελιξίας εγείρει σειρά ερωτηματικών. Πριν χρόνια σε μια συνέντευξη του ο Μίκης είχε δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι οι κατά καιρούς τοποθετήσεις του αποτελούσαν τα μέσα για την επίτευξη του σκοπού, που όπως έλεγε, υποστήριξε με συνέπεια από τα εφηβικά του χρόνια. Ο σκοπός αυτός δεν ήταν άλλος από την αγάπη του για την πατρίδα. Παρελκυστικά επιχειρήματα τέτοιου τύπου δεν ταιριάζουν σε ηγέτες μιας και αντιβαίνουν πλήρως τη ρήση «καθείς εφ’ ω ετάχθη» αλλά από την άλλη αν οι λαοί στο σύνολο τους χαρακτηρίζονταν από γρανιτένια πολιτική συνέπεια τότε μάλλον θα κατοικούσαμε ακόμα σε σπηλιές. Και εδώ ακριβώς ξεδιπλώνεται η σύνδεση μεταξύ Μίκη και νεότερης ελληνικής ιστορίας αφού η «πολιτική ελαφρότητα» του Θεοδωράκη είναι μια πολύ καλή πυξίδα για τις πολιτικές επιλογές αυτού του λαού από το 1940 και μετά.

Ο Θεοδωράκης όντας έφηβος ακολουθώντας τον συρμό εντάχθηκε στην ΕΟΝ, τη νεολαία του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου. Ο νεαρός Μίκης, όπως μαρτυρούν τα εγκωμιαστικά ποιήματα που έγραφε για το Μεταξά, κάθε άλλο παρά κριτικός δέκτης της καθεστωτικής προπαγάνδας ήταν. Λογικό ήταν την επαύριο του ΟΧΙ να αισθανθεί παραπάνω από δικαιωμένος για τις απόψεις του, απόψεις που θα αναθεώρησε ριζικά πολύ σύντομα. Όταν ρωτήθηκε πως έγινε αυτό απάντησε παραθέτοντας μια πολύ απλή εμπειρία του. Όταν η σβάστικα κυμάτισε για πρώτη φορά στην Ακρόπολη ο Θεοδωράκης ήταν 16 χρονών και στη γειτονιά του υπήρχε ένας Αριστερός και ένας Δεξιός. Ο δεύτερος μάλιστα ήταν αξιωματικός που μόλις είχε γυρίσει από το μέτωπο. Για τον ποτισμένα στα εθνικιστικά ιδανικά νεαρό Μίκη η αντίσταση φάνταζε ως η μόνη λογική επιλογή απέναντι στην ξένη κατοχή. Με έκπληξη ανακάλυψε πως η αγωνία του απόστρατου αξιωματικού δεν είχε να κάνει με το πώς θα αντιστεκόταν στον κατακτητή αλλά με το πως θα επιβίωνε υπό τις αντίξοες συνθήκες της κατοχής. Αντίθετα ο Αριστερός, φορέας «προδοτικών» και «αντεθνικών» ιδεών σύμφωνα με τους προπαγανδιστές της ΕΟΝ, έψαχνε τρόπους για να βγει στο βουνό. Ο Θεοδωράκης δεν είχε διαβάσει Μαρξ, πιθανότατα δεν ήξερε ποιοι ήταν ο Στάλιν, ο Λένιν, ο Τρότσκυ, ο Κροπότκιν και ο Νεσάγιεφ. Το μόνο που ήξερε ήταν αυτό που έβλεπαν τα μάτια του. Και αυτό που έβλεπε ήταν κάποιους να λιποψυχούν και κάποιους άλλους να ρίχνονται στη φωτιά. Το πολιτικό σοκ που υπέστη ο Μίκης δεν ήταν εξαίρεση αλλά ο κανόνας για πολλούς από τους 750,000 εγγεγραμμένους της ΕΟΝ. Έτσι άρχιζε να χτίζεται το ΕΑΜ και η εποποιία του στα χρόνια της κατοχής.

Το ΕΑΜ δεν επιδόθηκε σε έναν ανένδοτο, ανυποχώρητο ιδεολογικό αγώνα. Το γεγονός και μόνο ότι το πρώτο από τα αρχικά σημαίνει «Εθνικό» λέει πολλά. Το ΕΑΜ προσπάθησε να δώσει απαντήσεις σε μια σειρά από πρακτικά ζητήματα, όπως αυτό της πείνας που μάστιζε την Αθήνα τον πρώτο χειμώνα της κατοχής. Η στίχος στον ύμνο του «το ΕΑΜ μας έσωσε από την πείνα, θα μας σώσει πάλι από τη σκλαβιά» κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι. Αντίθετα αντανακλά την θετική εντύπωση που έκανε η πρωτοβουλία οργάνωσης συσσιτίων από μέρους του στον δοκιμαζόμενο λαό της Αττικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού ήταν μέχρι τότε σφόδρα καχύποπτη απέναντι στον πολικό χώρο από όπου προέρχονταν τα μέλη και οι ηγέτες του ΕΑΜ. Αλλά επειδή οι πράξεις ανέκαθεν μιλούσαν δυνατότερα από τα λόγια μεγάλα κομμάτια του ελληνικού λαού άρχισε να αμφισβητεί την αντικομουνιστική προπαγάνδα με την οποία εδραιώθηκε το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.* Βέβαια δεν ήταν όλοι οι Αριστεροί υπέρ του ΕΑΜ, υπήρχαν και κάποιοι ανυποχώρητοι ιδεολόγοι σαν τον Άγι Στίνα, έναςν επιφανή τροτσκιστή που είχε έρθει σε ρήξη με το ΚΚΕ μετά την ανάδειξη του Ζαχαριάδη σε γραμματέα. Ο Στίνας λοιπόν θεωρούσε την επιλογή της αντίστασης ως εθνικιστική στροφή του ΚΚΕ που έτσι μετατρεπόταν σε ιμπεριαλιστικό δεκανίκι των …Βρετανών! Σε αυτή τη λογική πρόκρινε τον επαναστατικό ντεφαιτισμό που υποστήριζε πως οι στρατιώτες ήταν τα θύματα των ιμπεριαλιστών που έπρεπε να συναδελφωθούν. Έτσι ο Στίνας καλούσε τον ελληνικό λαό όχι να πολεμήσει, αλλά να αγκαλιάσει τους Γερμανούς φαντάρους. Είναι αυτονόητο πως σε περίπτωση που το σύνολο της Αριστεράς της εποχής είχε υιοθετήσει τόσο «προοδευτικές» απόψεις ούτε το ΕΑΜ θα είχε υπάρξει, ούτε η Αριστερά θα είχε την παραμικρή δυναμική στην σύγχρονη ιστορία της χώρας.

Σε μια πιο προχωρημένη ανάλυση, δεν θα είχε υπάρξει ποτέ ο μεταπολεμικός διχασμός και εμφύλιος. Αν η τότε απονομιμοποιημένη και περιθωριακή Αριστερά είχε επιλέξει το δρόμο της ελιτιστικής ανάλυσης και αν οι εθνικόφρονες αξιωματικοί είχαν επιλέξει να τιμήσουν τον όρκο τους και μετά τη συνθηκολόγηση Τσολάκογλου τότε η ιστορία θα ήταν πολύ διαφορετική. Κάποιοι το έκαναν αλλά αποτελούσαν λαμπρές εξαιρέσεις που δεν μπορούσαν να γυρίσουν τη πλάστιγγα και η Ιστορία μόνο με «αν» δεν γράφεται. Η πλειοψηφία των Ελλήνων αξιωματικών συνέχισαν την υπηρεσία τους σαν να μη συνέβαινε τίποτα, για παράδειγμα κάποιος υπολοχαγός του Πυροβολικού  ονόματι Γεώργιος Παπαδόπουλος είχε επιφορτιστεί με το έργο να επιβλέπει τη συλλογή σιτηρών που προοριζόταν για τις δυνάμεις κατοχής (τμήμα αναγκαστικού δανείου που οι Γερμανοί δεν έχουν ακόμα πληρώσει).

Ο Μαρξ έλεγε πως η Ιστορία ενίοτε επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Αν παρατηρήσει κάποιος προσεχτικά τι συμβαίνει στην Ελλάδα σήμερα μπορεί να διαπιστώσει τις τραγικές διαστάσεις του χιούμορ της Ιστορίας. Ενώ μέχρι τώρα ο διχασμός φάνταζε  σενάριο απίθανο, εδώ και λίγο καιρό έχει αρχίσει να ρίχνει δειλά τη σκιά του μέσω αυτών που υπόσχονται μια νέα χρυσή αυγή του ελληνισμού. Αυτοί που για χρόνια έφεραν το στίγμα του απόλυτου πολιτικού λάθους σήμερα δημιουργούν ισχυρές γέφυρες με τα πιο αδύναμα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Μην ξεχνάτε πως οι πράξεις μιλάνε πιο δυνατά από τις λέξεις. Έτσι οι πρωτοβουλίες της Χρυσής Αυγής του 2012 έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τους ύμνους στον Χίτλερ που υπέγραφε ο Μιχαλολιάκος το 1988. Όπως ακριβώς δεν έλεγε τίποτα στους Αθηναίους του 1941 η θέση που είχε πάρει το ΚΚΕ το 1935 για την μικρασιατική καταστροφή όταν και δήλωνε πως «όχι μόνο δεν λυπηθήκαμε για την αστικοτσιφλικάδικη ήττα στη Μικρασία μα και την επιδιώξαμε». Το χαστούκι του Κασιδιάρη έχει εν πολλοίς νομιμοποιηθεί στη λογική του «καλά της έκανε της ψευτομπολσεβίκας από την Εκάλη». Η Χρυσή Αυγή μοιράζει κρατικές επιχορηγήσεις και βουλευτικές αποζημιώσεις στη λογική ότι δεν θέλει να διαφθαρεί από το εύκολο χρήμα. Οι συγκρίσεις που έρχονται μοιραία προσδίδουν στη Χρυσή Αυγή μια ρομαντική αντισυστημική αύρα που μελανιάζει την εικόνα της Αριστεράς πολύ περισσότερο από όσο μελάνιασε το πρόσωπο της Κανέλλη από το χαστούκι του Κασιδιάρη**. Λαϊκισμός θα πουν δικαίως κάποιοι, αλλά αν είναι λαϊκισμός τα συσσίτια τότε τι είναι η εικόνα ενός βουλευτού που απευθύνεται στην ολομέλεια κραδαίνοντας μια φρατζόλα ψωμί και ένα κουτί γάλα; Πέρα όμως από τις φιλανθρωπικές δράσεις της, η «συμμορία» του Μιχαλολιάκου αποδομεί επίσης το χιτλερικό της προφίλ με τακτικές που θα ζήλευε ακόμα και ο Γκάιμπελς. Για παράδειγμα στην ιστοσελίδα και στο λογότυπο τους δεν κυριαρχούν πλέον το μαύρο, το κόκκινο και το άσπρο καθώς έχουν αντικατασταθεί από το χρυσό και το γαλάζιο. Ο Μιχαλολιάκος είχε δικαιολογήσει τον γνήσιο χρωματικό συνδυασμό, που ευθέως παρέπεμπε στη ναζιστική σημαία, με το επιχείρημα ότι αυτά ήταν τα χρώματα της Φιλικής Εταιρείας.

Όλα τα παραπάνω προσδίδουν στο ακροδεξιό κόμμα δυναμική, με άλλα λόγια αφενός έλκει συμπαθούντες και αφετέρου οι μέχρι τώρα οπαδοί του αρχίζουν να ντρέπονται λιγότερο για την μη πολιτικά ορθή επιλογή τους. Επιπλέον το μετεκλογικό τοπίο ευνοεί την Χρυσή Αυγή ακόμα περισσότερο. Αφενός το ΚΚΕ παραμένει αμετανόητο και αφετέρου Τσίπρας και Καμμένος μη έχοντας προσαρμοστεί ακόμα στη νέα τους θέση δείχνουν, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, να είναι σχετικά αποκομμένοι από τον απλό κόσμο. Στο ίδιο μοτίβο ο λεγόμενος αντιεξουσιαστικός χώρος από την ημέρα που προκηρύχθηκαν εκλογές έχει περιπέσει σε αδράνεια. Ο χρόνος όμως μετρά αντίστροφα για τον Σεπτέμβρη. Κάποια στιγμή τα νέα μέτρα θα πάψουν να είναι δημοσιογραφικές φήμες και θα αποτελέσουν επίσημες κυβερνητικές προτάσεις προς ψήφιση. Η λογική λέει ότι θα προκηρυχθεί απεργία και θα ακολουθήσει συλλαλητήριο που μπορεί να έχει τη δυναμική της 12ης Φεβρουαρίου. Σε αυτό το πλαίσιο αναρωτιέμαι και τρέμω στο τι θα γίνει αν η Χρυσή Αυγή αποφασίσει να μετάσχει επίσημα στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Και αυτό γιατί ανεξαρτήτως της δυναμικής του το συγκεκριμένο μόρφωμα δεν είναι μόνο μειοψηφικό, αλλά και το κατεξοχήν κόκκινο πανί για την πλειοψηφία των εν δυνάμει διαδηλωτών. Αλλά ακόμα και αν ο Μιχαλολιάκος έχει τη σοφία να αποφασίσει τη μη συμμετοχή του στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, αυτές είναι σίγουρο πως θα είναι γεμάτες από αυτόκλητες ομάδες ανίχνευσης «φασιστών». Με άλλα λόγια, για πρώτη φορά μετά από χρόνια ο διχασμός μας χτυπά την πόρτα και ειλικρινά δεν τον έχουμε καθόλου ανάγκη.

ΥΓ Αν το παραπάνω απευκταίο σενάριο επιβεβαιωθεί θα είναι πολλοί εκείνοι που θα τρέξουν να το χρησιμοποιήσουν ως πειστήριο της θεωρίας που λέει ότι η Χρυσή Αυγή αποτελεί την 5η Φάλαγγα του συστήματος. Μια τέτοια ερμηνεία αν και βολική, είναι πολύ λάθος. Η πικρή αλήθεια είναι ότι η Αριστερά τα δύο τελευταία χρόνια ολιγώρησε οικτρά. Αν είχε ενιαία φωνή, αν δεν εξαρτιόταν οικονομικά από επιχορηγήσεις και δάνεια, αν δεν προσέγγιζε το μεταναστευτικό και την ασφάλεια με πνεύμα  …επαναστατικού ντεφαιτισμού, αν δεν είχε απολέσει πατριωτικά χαρακτηριστικά στο όνομα ενός κακώς εννοούμενου διεθνισμού και αν τέλος είχε αγκαλιάσει έμπρακτα κινήματα ενάντια σε μεσάζοντες και πληρωμές χαρατσιών όχι μόνο η Χρυσή Αυγή δεν θα υπήρχε, αλλά ίσως και να είχαμε βγει ήδη από τον μνημονιακό εφιάλτη.

*  Είναι χαρακτηριστικό πως ο Μεταξάς παρουσίασε το κίνημα του σαν νόμιμη άμυνα της ευνομούμενης πολιτείας απέναντι στις αντεθνικές ενέργειες των κομουνιστών που είχαν καλέσει σε απεργία στις 5 Αυγούστου.

** Κατά μια σατανική σύμπτωση ο Κασιδιάρης δηλώνει το ίδιο επάγγελμα με τον Βελουχιώτη, δηλαδή γεωπόνος.

Τα λέμε σύντομα

ΕΑΜ

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s